Honing heeft een positief imago, geassocieerd met natuurlijkheid en de voordelen van bijen. Wanneer men besluit om toegevoegde suikers uit zijn voeding te schrappen, komt de vraag naar de plaats van honing systematisch terug. Het antwoord hangt grotendeels af van de definitie die men geeft aan “toegevoegde suiker”, en deze definitie is niet eenduidig tussen de officiële aanbevelingen en de gangbare praktijken.
Honing en vrije suikers: wat zegt de classificatie van de WHO
De Wereldgezondheidsorganisatie heeft een duidelijke kaders gesteld om de suikers te definiëren die beperkt moeten worden. Ze gebruikt de term vrije suikers, die alle suikers omvat die door de fabrikant of de consument zijn toegevoegd, maar ook de suikers die van nature aanwezig zijn in honing, siropen en vruchtensappen.
Verder lezen : Wie kan geld opnemen van een levensverzekering en hoe gaat dat?
Honing valt dus expliciet in deze categorie. Het maakt niet uit of het ambachtelijk, biologisch of van korte keten is: zodra het wordt toegevoegd aan een drankje of een recept, valt het binnen de reikwijdte van de vrije suikers volgens de WHO.
Deze classificatie heeft directe gevolgen. De recente protocollen van het type “30 dagen zonder toegevoegde suikers” (zoals die door Doctissimo in 2023 zijn verspreid, geïnspireerd door een plan van EatingWell) sluiten honing uit van de lijst met toegestane voedingsmiddelen, net als tafelsuiker, siropen en frisdranken. Daarentegen blijven hele vruchten en complexe koolhydraten op het menu. Weten of men honing kan consumeren zonder toegevoegde suiker komt dus eerst neer op het verduidelijken van het kader dat men zichzelf oplegt.
Aanrader : Adembenemende uitzichten om te bewonderen tijdens een uitje in de regio Occitanie
Glycemische index van honing: een waarde die veel minder stabiel is dan men denkt
Een vaak terugkerend argument om de consumptie van honing in een dieet te rechtvaardigen is dat de glycemische index ervan lager zou zijn dan die van witte suiker. De werkelijkheid is genuanceerder.
De glycemische index van honing varieert afhankelijk van verschillende parameters. De textuur (vloeibaar of gekristalliseerd) en de samenstelling in fructose en glucose beïnvloeden de glycemische respons aanzienlijk. Een vloeibare honing, rijker aan glucose, kan de bloedsuikerspiegel sneller doen stijgen dan een romige honing met een hogere fructose-inhoud.
Top Santé heeft in 2023 benadrukt dat de textuur en de verdeling van fructose/glucose de glycemische index van honing beïnvloeden. Met andere woorden, spreken over “de GI van honing” als een unieke waarde is misleidend. Twee honingsoorten van verschillende botanische oorsprong kunnen zeer verschillende metabole reacties veroorzaken.
Wat dit in de praktijk verandert
Voor iemand die zijn bloedsuikerspiegel in de gaten houdt (in het kader van prediabetes, type 2 diabetes of gewoon een doel van energiestabiliteit), vormt deze variabiliteit een concreet probleem. Zonder de exacte samenstelling van de geconsumeerde honing te kennen, is het moeilijk om de effecten op de postprandiale bloedsuikerspiegel te anticiperen.
Een acaciahoning, die bekend staat als rijker aan fructose, zal niet dezelfde impact hebben als een zonnebloemhoning. De beschikbare gegevens bieden geen betrouwbare matrix per type honing die toegankelijk is voor de gemiddelde consument.
Dieet zonder toegevoegde suiker en honing: de verwarring tussen “natuurlijk” en “toegestaan”
Het meest voorkomende misverstand berust op een impliciete gelijkstelling: natuurlijk = gezond = toegestaan. Honing is een natuurlijk product, niet industrieel verwerkt, en de micronutriënten (enzymen, antioxidanten, sporen van mineralen) zijn goed gedocumenteerd.
Het probleem is dat “zonder toegevoegde suikers” niet betekent “zonder koolhydraten”. Voedingsdeskundigen benadrukken dit onderscheid. De koolhydraten in hele vruchten, peulvruchten of volle granen vallen niet onder een dieet zonder toegevoegde suikers. Honing bevindt zich echter in een grijs gebied dat elk protocol anders interpreteert.
Hier is wat de meeste strikte programma’s voor het schrappen van toegevoegde suikers uitsluiten:
- Tafelsuiker in al zijn vormen (wit, bruin, rietsuiker)
- Siropen (agave, ahorn, glucose-fructose)
- Honing, inclusief ambachtelijke of biologische, zodra deze als zoetstof wordt gebruikt
- Kunstmatige en natuurlijke zoetstoffen (aspartaam, stevia), afhankelijk van de protocollen
- Alcohol, die gefermenteerde suikers bevat
Hele vruchten, volle granen en natuurlijke zuivelproducten blijven doorgaans toegestaan. Honing wordt geclassificeerd als zoetstof, niet als natuurlijk zoet voedsel.
Moet men honing volledig uit zijn voeding bannen?
Het antwoord varieert afhankelijk van het nagestreefde doel. Een therapeutisch dieet dat wordt begeleid door een gezondheidsprofessional (behandeling van diabetes, anti-inflammatoir protocol) zal waarschijnlijk de strikte definitie van de WHO toepassen. Honing zal dan worden uitgesloten net als elke andere zoetstof.
De aanpak van vermindering in plaats van eliminatie
Voor een gezond persoon die gewoon zijn suikerconsumptie wil verminderen, stelt de vraag zich anders. Drie eetlepels witte suiker in een yoghurt vervangen door een lepel honing vermindert de totale hoeveelheid gebruikte zoetstof. Honing is zoeter dan tafelsuiker bij gelijk gewicht, wat mechanisch de hoeveelheden kan verlagen.
Deze pragmatische aanpak heeft zijn beperkingen. Als de lepel honing een excuus wordt om voedingsmiddelen die geen zoetstof nodig hebben te zoeten, verdwijnt het voordeel. De belangrijkste valkuil blijft de onbewuste compensatie: zich gerechtigd voelen om overal honing aan toe te voegen omdat het “natuurlijk” is.
De parameters om te overwegen
- Het type honing: een honing rijk aan fructose zal een andere glycemische impact hebben dan een honing met een hogere glucose-inhoud
- De hoeveelheid: een halve theelepel in een kruidenthee heeft niet hetzelfde metabolische effect als drie eetlepels in een taart
- De context van de maaltijd: geconsumeerd met vezels, eiwitten of vetten, veroorzaakt honing een glycemisch piek die wordt verzacht in vergelijking met een geïsoleerde inname
Een dieet zonder toegevoegde suikers dat wordt toegepast volgens de criteria van de WHO sluit honing uit. Een minder rigide voedingsherstel kan kleine hoeveelheden tolereren, op voorwaarde dat men natuurlijke oorsprong niet verwart met afwezigheid van metabolisch effect. Het verschil tussen deze twee benaderingen ligt minder in de honing zelf dan in de strengheid van het kader dat men kiest te volgen.